Nederland gaat militair meer samenwerken met Noorwegen. Dat gaat Nederland doen omdat het Arctische gebied door de klimaatverandering steeds interessanter wordt voor handel en grondstoffenwinning. En niet alleen voor Europa. Ook Rusland ziet grote kansen in het gebied.

Eén van de plekken die steeds interessanter wordt, is het gebied op en rond Spitsbergen, ooit ontdekt door de Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz. Al eeuwenlang maken verschillende landen aanspraak op Spitsbergen, maar in 1920 krijgt Noorwegen zeggenschap over het eiland nadat er een verdrag wordt ondertekend.

Liefst 39 landen - waaronder Nederland - mogen vanaf dat moment economisch actief zijn op en rond het eiland. Nederland heeft rond die tijd een koolmijn in het plaatsje Barentszburg, maar verkoopt het door financiële problemen aan één van de mede-ondertekenaars Rusland. En de Russen zijn sindsdien in Barentszburg gebleven. Dat betaalt zich langzaam maar zeker uit.

Uitgeputte steenkoolmijn

Maar nu dreigt de Russische steenkoolmijn uitgeput te raken. In plaats van zich uit het gebied terug te trekken, proberen de Russen hun nederzetting juist uit te breiden. Louwrens Hacquebord, emeritus hoogleraar Arctische studies aan de Rijksuniversiteit Groningen, vermoedt dat de uitbreiding te maken heeft met dat Russische olie- en gasvelden in onder meer de Oeral opraken.

En die grondstoffen zijn in het Arctische gebied ruim aanwezig. De Noren zijn bezorgd over de Russische uitbreiding en proberen deze tegen te gaan. In EenVandaag vanavond een reportage over het Arctische conflict vanuit Spitsbergen, met aan het woord onder anderen Russische mijnwerkers, emeritus hoogleraar Hacquebord en Kjell Grandhagen, voormalig chef van de Noorse inlichtingendienst.