Onderwijssoap of dramatisch management?

Een geschorste leraar die thuiszit met een spreekverbod. Docenten die anoniem bellen naar onze redactie om hun verhaal te doen. Oud-docenten die uithalen naar de "macht van de managers", maar dit niet durven te zeggen in het openbaar uit angst hun baan te verliezen. Leerlingen die handtekeningenacties op touw zetten. Ingrediënten voor een soap of zo u wilt koningsdrama die al wekenlang woedt op het Commanderij College in Gemert.

Voor wie nog niets gehoord heeft over de ophef op de middelbare school in Gemert (regio Eindhoven), even een samenvatting. Het begint allemaal in september, als de voorzitter van het college van bestuur de heer Van Diesen in een ingezonden stuk in het Eindhovens Dagblad uithaalt naar de aanbevelingen van het rapport van de regeringscommissie over het lerarentekort, voorgezeten door Rinnooy Kan. Een ' rechtse denktank' in zijn ogen. Hun aanbeveling om leraren beter te gaan betalen -nota bene overgenomen door minister Plasterk- valt bij Van Diesen niet in goede aarde. Zijn betoog komt er op neer dat leraren vooral moeten samenwerken en zich niet zo op de borst moeten kloppen over hun vakinhoudelijke kennis. Het gaat hem om kwaliteiten als ' gedifferentieerd werken en vernieuwend werken'. (?!) Oudere docenten, veelal eerstegraders, "hebben het contact met de hedendaagse jeugd, de geweldige generatie Einstein, verloren. Hun wijze van lesgeven kan leerlingen niet meer boeien". Zo zet Van Diesen de hoog opgeleide vakdocent neer als een hopeloos ouderwetse Theo Thijssen, die zich opsluit in zijn klaslokaal en daarvoor zeker niet meer beloond moet worden.

Een tegenreactie kan bijna niet uitblijven, en die komt er ook, een week later. Docent geschiedenis Henk Giebels, van dezelfde school, plaatst een stuk in de krant. "Van gedram wordt een school niet beter", staat erboven. Giebels wijst erop dat zijn school inmiddels 20 managers rijk is, en leraren intussen verworden zijn tot uitvoerders van de plannetjes die zij bedenken. Niks vakinhoudelijke kennisoverdracht: het opleidingsniveau van leraren is volstrekt onbelangrijk geworden. VMBO of Gymnasium: alle leerlingen moeten dezelfde boeken krijgen en dezelfde 'eenheidsworst' voorgeschoteld krijgen. Zijn pleidooi: geef het onderwijs terug aan de leraren (iets wat onderwijsminister Plasterk ook wil), en haal het uit de greep van de managers, die het met mantra's als ' vernieuwing' en ' differentiatie' tot een bedenkelijk (laag) niveau gebracht hebben.

Het stuk slaat in als een bom. Giebels wordt op non-actief gezet, het docententeam is in rep en roer, en drie leerlingen startten een handtekeningenactie om de geschiedenisdocent terug te halen. Over het waarom van de handtekeningenactie schrijft een van de leerlingen op haar Hyves-site: ' Het is al de zoveelste keer dat wij een vak moeten missen omdat er geen leraren zijn. We willen niet de dupe worden van een meningsverschil tussen directie en docent.' Ze halen 180 handtekeningen op.

De geschorste docent trekt ook de belangstelling van verontruste politici in Den Haag. D66, SP en PVV (Partij voor de Vrijheid) stellen kamervragen. Hoe kan het dat een leraar die zijn visie geeft op het onderwijs wordt geschorst, terwijl zijn rector een week ervoor wel uitgebreid zijn mening kan ventileren in de krant? Moet deze klokkenluider niet beschermd worden? En vindt minister Plasterk ook dat docenten die klassikaal lesgeven een "risicofactor" zijn voor het onderwijs, zoals Van Diesen schrijft?

De ophef die op het Commanderij College is in mijn ogen een voorbeeld van de groeiende tegenstelling op veel scholen tussen de top (management) versus de vloer (docenten). Leraren bellen ons anoniem, soms zelfs vanuit de docentenkamer, om te benadrukken dat ze achter Henk Giebels staan. Ze durven hem niet openlijk te steunen, uit angst hun baan te verliezen. Ook de leerlingen achter de handtekeningenactie benadrukken telkens dat ze alleen hun leraar terugwillen omdat ze al zo vaak een les moeten missen -niet om partij te kiezen. Meewerken aan een reportage? Ze kijken wel uit. Straks moeten ze examen doen en ja, dan wil je toch niet het bestuur tegen je hebben.

Angst lijkt te regeren in de docentenkamers en kantines. Is de schoolstrijd tussen management en leraren die op het Commanderij College wordt uitgevochten niet een voorbeeld van hoe het op veel scholen in Nederland gaat? De regeringscommissie onder leiding van Rinnooy Kan legt een deel van het probleem inderdaad bij de schooldirecties neer. Bij alle maatregelen die sinds 1993 zijn getroffen om het tekort aan- en de kwaliteit van leraren aan te pakken, hebben de schoolbesturen een centrale rol gespeeld. In het rapport is een indrukwekkende lijst van maatregelen en beleid opgenomen. Maar: het heeft allemaal tot niets geleid. Het lerarentekort is alleen maar nijpender geworden. Daarom richt de Commissie Leraren zich nu op versterking van de beroepsgroep en slaat de schoolbesturen over. 1-0 voor de leraar dus wat betreft deze aanbevelingen.

Ondertussen durft niemand met ons te praten, alleen "off the record", zodat wij de zaak nu al een paar weken volgen zonder iets te kunnen brengen op televisie. Giebels en van Diesen zijn wel weer in gesprek met elkaar, en of dat wat gaat opleveren moeten we afwachten. Maar ook al gaat Henk Giebels over een tijdje weer geschiedenis geven op het Commanderij College, en keert de rust terug in de docentenkamers: de geest is uit de fles.

.......Mocht u toch uw verhaal kwijt willen over de perikelen op het Commanderij College of heeft u soortgelijke ervaringen met het onderwijs op school, mail ons dan: pauline.veen@eenvandaag.nl.

Tweet