Het wordt spannend

Hij was de man van het volk, had geen privéjet maar reed in een Paykan - de Iraanse Volkswagen. Ahmadinejad beloofde bij zijn aantreden in de zomer van 2005 een nieuw tijdperk in de Iraanse politiek. Hij zou corruptie bestrijden, de waarden van de Revolutie herstellen en het oliegeld eerlijk verdelen. Maar nu, 2,5 jaar later, begint de bevolking te morren.

Sommige Iraniërs zaten midden in de strenge winter zonder gas, anderen zagen hun inkomen afnemen omdat de regering-Ahmadinejad prijzen kunstmatig heeft verhoogd en iedereen voelt de gevolgen van de enorme inflatie en toenemende werkloosheid.

Daardoor groeit de kritiek op Ahmadinejad, ook in zijn eigen kamp. Conservatieve kandidaten distantiëren zich van Ahmadinejad en vormen nieuwe coalities. Zelfs de machtigste man van Iran (opperste leider Ali Khamenei), die Ahmadinejad altijd in bescherming nam, viel hem een aantal weken geleden openlijk af in een brief aan het parlement. Dat is nog niet eerder gebeurd sinds Ahmadinejad president is.

Wat betekent dat voor de verkiezingen van 14 maart? Hoewel er parlementsleden gekozen worden - en dus geen president – loopt de grote breuk momenteel tussen voor- en tegenstanders van Ahmadinejad. Achter die breuk gaat een oude spanning schuil tussen theocratische en democratische kanten van het Iraanse systeem. Wie de macht wil is afhankelijk van beide. Hij moet gekozen worden door het volk, maar tegelijk ook de zegen van de mullahs – anders wordt de kandidatuur niet goed gekeurd.

Dat overkwam eind januari 70% van de reformistische kandidaten. De raad van hoeders, een groep van twaalf theologen die de kandidaten keurt, wees 2400 van de 7000 kandidaten af, grotendeels reformisten. Ze hadden niet de juiste papieren, een slechte reputatie of waren onvoldoende loyaal aan de waarden van de Revolutie. Daar zitten politieke zwaargewichten tussen zoals de ex-burgemeester van Teheran. ‘Desastreus’ noemde oud-president en reformist Khatami dat. Bij zijn Islamitisch Iraans participatie Front werden 190 van de 200 kandidaten afgewezen. De vraag is wat de gevolgen zijn voor de keuze die de Iraniers in het stemhokje kunnen maken.

Want, valt er nu nog wel te kiezen? In 2005 kozen de reformisten er om deze reden voor de verkiezingen te boycotten. Daardoor is er nu een sterke conservatieve groep aan de macht. Veel jongeren maken dezelfde keuze. Ze leiden een leven dat de politiek links laat liggen. Maar nu het belangrijkste onderwerp de economische stagnatie is – een thema dat niet bij de voordeur stopt, zoals kledingvoorschriften – en nu de frustratie over Ahmadinejads eenzijdige focus op de buitenlandpolitiek oploopt, wordt het moeilijker om de politiek te laten voor wat het is.

Het zijn dan misschien geen democratische verkiezingen volgens het boekje, de politiek kan de belangen van het volk ook niet blijven negeren. Ergens ligt een grens. De verkiezingen in maart zijn daarom vooral een test voor het systeem. Maar toch: een test waarbij het volk een doorslaggevende rol speelt.

En terwijl de spanning in het land oploopt volgen wij de politieke spelletjes, maar proberen tegelijk grip te krijgen op de motieven en dromen van volk; de Iraniërs die binnenkort naar de stembus mogen.

Meedenken? Gebruik de commentsfunctie om je kennis met ons te delen en/of prikkelende en aanvullende vragen te stellen.