Champion of the earth

De sneeuw op de bergen rondom Teheran lijkt vanaf de stad gezien geel. Het is helder, toch dringt de zon maar nauwelijks door. Over Teheran ligt een dikke laag smog, een laag die bezoekers na enkele dagen met traanogen doet afdruipen. Maar gelukkig woont er in Teheran een Champion of the Earth, een Saver of the Planet.

Terwijl de wereld Iran vooral ter sprake brengt als het om kernenergie of de holocaust gaat, heeft ook Iran te maken met de gevolgen van de opwarming van de aarde. En overleggen Iraniers in allerlei platforms over de oplossingen. Ook de politiek kan niet langer om de realiteit heen en wordt gevraagd om oplossingen. Zolang die uitblijven, werken talloze experts en organisaties aan bewustwording van de bevolking én concrete oplossingen. Dat alles is het werk van Massoumeh Ebtekar.

Ebtekar is een actieve vijftiger, die onlangs in het zonnetje werd gezet door de VN en de Guardian. Volgens de laatste is zij zelfs één van de vijftig mensen die samen de aarde kunnen redden. Ze werd bekend als ´screaming lady´ toen ze rondom de revolutie optrad als woordvoerder van de studenten die de Amerikanen op hun eigen ambassade had gegijzeld. Ze was 8 jaar lang vice-president onder Khatami (1997 - 2004) en is momenteel voorzitter van het Environmental Committee en gemeenteraadslid van Teheran.

Vandaag spreken we met haar adviseur Saeed Motesaddi, die als lid van het Environmental Committee de luchtvervuiling in zijn portefeuille heeft. Het is even wachten in de lobby van dit jaren ´70 kantoorcomplex, waar vandaan Iran de uitstoot van CO2 probeert tegen te gaan.

Meerdere officials houden ons op de hoogte of komen peilen waar we vandaan komen. Tegenover ons begint een hele familie een lunch van rijst en vis te verwerken. Na een tijdje neemt een van de officials ons mee in de kleine lift en brengt ons naar de zesde verdieping. We complimenteren de man met zijn uitzicht over de boomrijke parken en lanen van Teheran. `Tsja, er is nog veel werk te doen, zegt hij, wijzend op de mistige smog die over de stad hangt.´

´Hare Excellentie dr. Ektebar heeft duurzaamheid op de agenda gezet', vertelt hij met onverbloemde trots. 'Voordat zij vice-president was hadden we slechts enkele NGO´s die zich daarmee bezig hielden. Nu zijn dat er zo´n 700. Dat is nog steeds het fundament onder de huidige milieu-beweging in Iran.´

Toch gaat het niet zo goed met de duurzaamheidsagenda in Iran. Ze staan op een nette 52e plaats van de EPI (Environmental Performance Index), maar het lijkt allemaal niet erg duurzaam. Op de ESI (Environmental Sustainability Index) staat het slechts op plaats 132 (van de pakweg 145). ´Daar zijn twee oorzaken voor´, zegt Motasaddi. ´Allereerst de regels en wetten die nog niet zijn toegesneden op duurzaamheid. Daardoor is er nog weinig druk om duurzaam te ondernemen. Daarnaast leeft het te weinig onder de bevolking.´

Geen reden voor pessimisme denkt Motesaddi. ´Het huidige parlement toont weinig daadkracht. Ze praten wel over duurzaamheid, maar het blijft bij woorden. Gelukkig bestaat de basis die onder Khatami en Ebketar werd gelegd nog steeds. En de politiek is geen noodzakelijke partner. De invoering van een filter voor iedere auto heeft het Environmental Committee bijvoorbeeld in samenwerking met het het bedrijfsleven (de importeurs, autodealers, fabrikanten), maar volledig buiten de politiek om gedaan: goedkoop en succesvol.'

Het is verrassend dat in een land waar de politiek soms vooral met zichzelf bezig lijkt te zijn, de politiek tegelijk een eilandje is waarlangs andere initiatieven gemakkelijk manoeuvreren. De bewakers bij de deur van het Environmental Committee zijn alvast klimaatbewust: ze adviseren ons om met klem om met de metro te gaan en de taxi links te laten liggen. Ook in Iran begint een beter milieu bij jezelf.