Bloemen als breekijzer

Hoe dicht kunnen twee gewone Hollanders in de buurt van de macht in Iran komen? Met een grote bos bloemen en een brief kloppen Karel en Ludo aan bij President Ahmadinejad. Een machthebber die zelf ook niet vies is van symbolische acties en kritische epistels, getuige zijn weblog.

De middag loopt al op haar einde als we in de buurt van een ziekenhuis in centraal Teheran een bloemenwinkel vinden. Bloemen kopen - dat is stap 1 in onze strategie om zo dicht mogelijk in de buurt van Iran´s machthebbers te komen. Waar we ook komen in Iran, ´bloemen´ zijn de eerste associatie die mensen bij ons land hebben. We hadden het slechter kunnen treffen.

Het plan is om bloemen te overhandigen als dank voor de gastvrijheid van het Iraanse volk. Maar ook als uitdrukking van de zorgen en vragen die we hebben bij het optreden van deze president en het regime dat hij vertegenwoordigt. Misschien helpt het grote boeket om ´binnen te komen´ voor een gesprek met de president. En helpt de brief bij de vragen die we voor hem paraat hebben.

We vinden al gauw een fraaie, kleurrijke bos die niet zou misstaan in een presidentieel interieur als dat van Ahmadinejad. Op de posters en podia waar we hem zien, is hij meestal omringd door een veelheid aan bloemen. Omdat de Regering momenteel met het Parlement vergadert over de begroting voor het volgende kalenderjaar (beginnend op 21 Maart), rijden we eerst naar het piramidevormige nieuwe parlementsgebouw. De militairen die hier op wacht staan kennen ons inmiddels. We kwamen er al eerder om een adres vragen. Geamuseerd over ons voornemen een bloemetje aan Ahmadinejad te overhandigen, fixen ze voor ons een taxi die ons naar de poorten van de macht moet brengen. De hulpvaardigheid blijft trouwens wel professioneel, een foto of een filmpje maken is er niet bij. Regels zijn hier voor de deur van het wetgevende parlement gewoon regels.

We bieden de chauffeur voor de rit 4 ´Khomeinys´ (de groene biljetten met de Leider van de Revolutie erop, ong. 1 $). ´Zeg dat niet´, fluistert hij fel. ´Khomeiny is een ´son-of-a-bitch´. Ook voor Ahmadinejad heeft hij geen goed woord over. De Revolutie heeft alleen maar Arabische elementen het land in gebracht. En een echte Pers houdt die liever buiten. En oh ja, het vlees is onder het bewind van Ahmadinejad 2 á 3 x zo duur geworden. Hoe riskant zulke scheldkanonnades zijn, ondervond een kijker die een SMS naar de StaatsTV stuurde met een kwetsende opmerking aan het adres van de president. De SMS slipte door de censuur en verscheen in het beeld. De sms-er zelf is direct gearresteerd.

Drie blokkades, drie kussen

Aan de Pasteur Street (een straat vol statige bomen en luxe bloemenboetieken) is het Capitol Hill van Teheran gelegen. De eerste met soldaten bemande blokkade lijkt bedoeld om bijtijds het kaf van het presidentiele koren te scheiden. We krijgen meteen het aanbod dat deze soldaat het bloemetje zelf wel even naar the Boss zal brengen. Te gemakkelijk, vinden wij, en dus lopen we verder naar de volgende blokkade. Bij het 3e en laatste wachthokje proberen ze het nog eens. We weigeren, dan moeten we maar even wachten.

Zittend op een stoepje begroetten we steeds voornamer ogende mannen, die ons één voor één komen besnuffelen. Een grootscheeps onderzoek is het niet - als we een bom of revolver in het boeket hadden gestopt, had niemand er iets van gemerkt.

Uiteindelijk meldt een van Ahmadinejad´s assistenten zich - een beer van een kerel. Zijn hulpje, gehuld in typisch ´volkse´ jasje dat Ahmadinejad tot een modehype heeft gemaakt, pakt onze paspoorten aan en schrijft deze ijverig over.

Als we overdrijven dat we helemaal hier voor vanuit Amsterdam naar Teheran zijn gekomen, strijkt hij over zijn gespierde torso en rijdt ons het erf van de president op. De machthebbers in Iran blijken allemaal buren: na het huis van de president passeren we de werkplek van Rafsanjani (voorzitter van de Raad van Experts en een invloedrijk industrieel). Even verder wonen en werken Ali Larijani (tot voor kort de pion in de onderhandelingen over het Atoomprogramma) en tenslotte de Opperste Leider, Ayatollah Khamenei.

De heren waren de avond te voren nog bij elkaar op visite, om in een tv-boodschap het volk vast op te roepen te gaan stemmen. Kijkend in hun tuinen en paleizen komen onwillekeurig enkele vragen op. Zou Ayatollah Khamenei bijvoorbeeld 12 - 7 voorstaan in een schaakcompetitie met zijn politieke rechterhand? Grillen de heren wel eens Kebab in één van hun tuinen? Of maken ze ruzie over de schutting?

Het is des te opmerkelijker dat de vier buurmannen elkaar regelmatig bekritiseren. Onlangs stuurde Khamenei bijvoorbeeld nog een brief aan het parlement, om Ahmadinejad terecht te wijzen. En Rafsanjani vertegenwoordigt al jaren de stem van pragmatische, neoliberale zakenlieden – geen trouwe volgelingen van de Opperste Leider.

Hoe het ook zij: het geheim van de macht staat ook na ons bezoek nog recht overeind. We mochten bloemen zelfs niet op de stoep achterlaten. Maar, als we de assistent van de president de bloemen overhandigen, belooft hij plechtig de bloemengroet met onze brief over te brengen. En geeft hij ons bij het afscheid drie ferme kussen. Zijn baard prikt nog wel even na. En, ook dat is wat waard.