Ze stelen de revolutie!

In dit blog: enkele flitsen uit een bijzonder interview tussen een ambtenaar in dienst van de overheid (A) die geen goed woord over heeft voor de regering en de islam, en een student (S) die vurig de waarden van de Islamitische Revolutie verdedigt. Beiden doen mee aan het gesprek op voorwaarde van anonimiteit. Hoe kijken zij terug op de politieke situatie in hun land sinds de Revolutie van 1979? En - wat verwachten ze van de toekomst?

Hoe kijken jullie terug op de Revolutie van 1979?

A: Voor de revolutie had Iran een enorm sterke economie. Ze groeide met 8% per jaar en was een voorbeeld in de regio. Dat ging allemaal verloren. Waarschijnlijk is het te snel gegaan. De groeiende kloof tussen arm en rijk en de snelle veranderingen kwamen voor veel mensen als een schok. Voor hen ging het te snel, daarom ontstond er een tegenreactie die uitmondde in de revolutie.

S: Ik was zelf nog niet geboren, maar heb er veel over gehoord. Mijn vader was erg actief in de Revolutie. Voor de revolutie was er een tijd met grote culturele druk en dat wilde men veranderen. De ideologie werd daarbij belangrijker gevonden dan de economie. De revolutie is nog steeds heel belangrijk voor me. De martelaren uit die tijd inspireren mij en ik weet dat het een beweging is die voortkwam uit de harten van de mensen. Nu moeten we oppassen dat de revolutie niet gestolen wordt. Kapitalistische bewegingen lijken soms de waarden van de revolutie te overstijgen. Dat zou heel erg jammer zijn.

Wie zou de revolutie kunnen stelen? De groep rond Ahmadinejad of de Reformisten?

S: Dat is veel te simplistisch. Ik vind niet dat de conservatieven alles goed doen. Maar sommige mensen willen bijvoorbeeld moskee en staat scheiden. Dat is zorgelijk. Maar het nog steeds te simpel om hen aan te wijzen als mensen die de revolutie willen stelen. Het is een diepere beweging die je niet kan direct kan aanwijzen, maar die voelbaar is in de tijdsgeest.

A: De revolutie is inderdaad gestolen. Je kan het vergelijken met een trein. In die trein zitten allerlei groepen mensen Mujahedin, Communisten, Moslims enz. Toen de trein eenmaal goed op gang was kwamen de Islamieten en stalen de trein van de Revolutie. Iedereen die niet Islamiet was werd eruit gegooid, want wie de chauffeur levert, kan de richting bepalen.

Kunnen we in de toekomst verandering verwachten zoals onder Khatami (Ahmadinejad´s voorganger, red.)?

A: Khatami was populair en is dat nog steeds. Maar hij was gewoon onderdeel van het geheel. Hij is misschien iets evenwichtiger, maar hij deed alsof hij de democratie terugbracht. Dat is onzin, want als er toen niet een Reformist aan de macht zou komen, zou de boel ontploffen. Ook in zijn tijd zijn er veel mensen opgepakt. Uiteindelijk zijn Ahmadinejad en Khatami arabieren, geen Iraniërs. Er stroomt geen Perzisch bloed door hun aderen.

S: Ik was niet tegen Khatami, sommige Reformisten waren goed, maar we werden daardoor wel teveel blootgesteld aan het Westen. In de tijd van Khatami is veel verloren gegaan. Toen Ahmadinejad de echte Islam weer terug wilde brengen, moest er dus ook weer veel veranderen. We hebben er toen zelf voor gekozen om een sterk leider te willen. Die kan de waarden van de Revolutie verdedigen, we hebben namelijk veel vijanden.

A wil vervolgens een vraag stellen aan S: waarom zitten er eigenlijk zoveel studenten in de gevangenis?

S: Op de universiteit worden veel debatten gevoerd, daar heerst vrijheid. Maar je moet studenten wel controleren. Soms kunnen studenten heel moeilijk doen en dan moet je ze kunnen afremmen. Dat is misschien geen echte democratie, dat beweer ik ook niet. Maar om onze waarden te beschermen moet je soms een zwarte jas aan. Wij zijn vrij binnen een kader, dat is overal zo.

Na een uur of twee verhitte discussie wordt er een einde gemaakt aan het gesprek. De tolk is moe. S voelt zich een beetje aangevallen en heeft te weinig respect voor zijn religie ervaren. En A begrijpt nog steeds niet waarom mensen überhaupt in god geloven. Maar het was een boeiende middag.