? Nieuwsbrief
-
Op de kaart
-
EenVandaag bloggers
-
Sander 't Sas
-
Erik van Prooijen
-
Simone Timmer
-
Marijn Duintjer Tebbens
-
Caroline van den Heuvel
-
Jelle Visser
-
Mark de Bruijn
-
Josefin Hoenders
-
Herman Zaalberg
-
Pauline Veen
-
Jan Born
- Sjoerd Fennema
-
Standplaats New York
-
Afghanistan
-
Standort Berlin
-
Gijs Rademaker
-
Johan Boef
-
Kimo Demoed
-
Esther Eikelenboom
-
Joost Blokzijl
-
Gastlog
-
Lammert de Bruin
-
Amerikaanse verkiezingen
-
Wout van Erven
-
Johann de Graaf
-
Weblog Iran
- De Beeldcanon
-
Peking Vandaag
-
Annet Röst
-
Verkiezingen Israël
-
IJsselstein
-
Daan van de Staaij
-
De week van ...
-
Henk van der Aa
-
Weblog Uruzgan
-
Amanda Spoel
-
Channah Durlacher
-
WK Zuid Afrika
-
Bart Hettema
-
Jesse Hoosemans
-
Danielle van Wallinga
Luyendijk: Het mes zit daar waar het hoort, in eigen vlees
´Het zijn net mensen´ van Joris Luyendijk staat inmiddels
bij tienduizenden Nederlanders in de boekenkast. Velen lazen zijn
´inside´ kritiek op journalistiek uit het Midden-Oosten en trokken
met hem de conclusie: objectieve, betrouwbare journalistiek is vaak
een illusie. Berichten uit deze regio worden sindsdien vaak met de
nodige scepsis bekeken.
Maar, veranderde zijn boek ook iets aan de journalistiek?
In dit blog: Joris Luyendijk aan het woord over Weblog Iran.
Nemen Luyendijk´s collega´s zijn kritiek serieus en gaan zij op zoek naar nieuwe manieren om verslag te doen van complexe gebieden en situaties?
Die vraag probeerden wij eerder dit jaar te beantwoorden in een drieluik voor Nrc.Next . Lees hier Deel 1 (de Hemelbestormers), deel 2 (de Subjectivisten) en deel 3 (de Pragmatisten).
Vervolgens gingen we met een cameraman/filmer op pad om in de praktijk te proberen ´embedded bij de burgers van Iran´ in kaart te brengen hoe de Iraanse politiek functioneert en wat mensen daarvan verwachten. De aanleiding vormde de parlementsverkiezingen van afgelopen vrijdag 14 maart. Zoveel we konden legden we onderweg verantwoording af over de filters die ons werk bemoeilijkten. Bijvoorbeeld in dit blog.
Morgen kijken we zelf terug op een maand lang bloggen over Iran in verkiezingstijd. Maar eerst is het woord hier aan Joris Luyendijk zelf. We vroegen hem om een kritische recensie van ons weblog Iran. Lees hier wat hij ons stuurde:
Gastblog Joris Luyendijk:
'Is er volgens jou nu iets veranderd door jouw boek?' Als ik bij lezingen of discussies één vraag over mijn boek ´Het Zijn Net Mensen´ vrees, is het deze wel. Ten eerste overzie ik lang niet de hele Nederlandse media. Ten tweede is verandering verschrikkelijk moeilijk te meten omdat je dan zou moeten kijken hoe de journalistiek twee jaar geleden verhalen maakte over vergelijkbare onderwerpen - maar wanneer zijn gebeurtenissen vergelijkbaar? Ten derde kan ik niet inschatten of een verandering samenhangt met dat boekje van mij, en ten vierde zie ik meer dingen hetzelfde blijven dan veranderen.
Een rotvraag dus, maar hij komt altijd langs. Meestal zelfs als eerste.
Daarom is Weblog Iran in mijn kleine wereldje een flink lichtpunt. Hoera! Ik kan er omheen kletsen maar dit blog komt volgens mij echt een eind. Zelf ter plekke verhalen 'halen' over echte mensen, in plaats van de onvermijdelijk sterk gefilterde, vervormde en partijdige filmpjes of teksten van persbureaus presenteren als je eigen werk - zoals mainstream media vaak doen. Gebruik maken van Nederlandse Iraniers, je eigen ontdekkingen durven vergelijken met die mainstream media zoals gratis kranten, en daarna het mes waar het hoort: in eigen vlees.
Hoeveel kom ik als lezer niet te weten kom over wat voor land Iran nu is, wanneer ik de verantwoordingen lees! Culturele filters en vervormingen, politieke hindernissen, beperkingen in tijd en ruimte... Het is niet de schuld van ons journalisten dat de wereld zich vaak zo slecht leent voor journalistiek, maar het is wel onze verantwoordelijkheid die filters met ons publiek te delen. Hierdoor kan ons publiek datgene wat wij wel brengen, zelf kan wegen en plaatsen. En bovendien: vaak kun je fantastisch veel interessante dingen kwijt wanneer je vertelt hoe je aan informatie bent gekomen.
Anders gezegd: Verantwoording afleggen is een effectieve en vaak spannende methode van verhalen vertellen.
Bij het lezen van dit blog dacht ik ook: wat zou het geweldig zijn om dit ook met nieuws uit politiek Den Haag te doen. Ik vrees dat we niet zullen geloven wat we dan zien.
-
Geen enkele Westerling kan de Moslims begrijpen, het is niet een kwestie van intelligentie maar van je geenen.
-
Verandert Islam dan je genen? Of kun je alleen echt moslim zijn als je de juiste genen hebt? Of bedoel je met 'genen' iets als 'cultuur'? Hoe zit het dan met de enorme verscheidenheid aan volkeren en culturen binnen de Islam?
-
@cor: het is wel een kwestie van intelligentie hoor....... meervoud van gen is genen en niet geenen :-)
Misschien voel je je beter thuis bij "geengenoten van je bij geenstijl.nl? :-)
-
En, hoe zit het dan met die miljoenen westerse moslims? Begrijpen die maar de helft van zichzelf oid.?
-
@ gastblog Joris Luyendijk: ben het met JL eens, deze weblog is een lichtpunt tussen de vaak zwart-witte / suggestieve berichten in veel media.
En het zou inderdaad verhelderend zijn om deze tournalistenmethode eens in eigen land / politiek den Haag toe te passen. Al vraag ik me wel af hoe tournalisten dat in de praktijk kunnen brengen, de vele heren en enkele dames politici zullen bij het zien van de camera net zo op hun qui vive zijn als die ene man uit Qom in de Nova-reportage van afgelopen donderdag. Wat dat betreft - en dan richt ik me ook even tot de generaliserende reageerder van 18mrt-19.38: Nederlanders en Iraniërs verschillen echt niet zo van elkaar. Integendeel. Als je je ogen goed de kost geeft en je oren ècht te luisteren legt, en her en der nog eens wat informatieve informatie leest, dan kun je elkaar best begrijpen, uit welk land je ook komt, van welke religie of levensbeschouwing je ook bent. Gewoon ècht met 'de ander' in gesprek gaan, en allebei je best doen om elkaars golflengte te doorgronden, in plaats van meteen 'afweren', levert op dat je inziet dat je eigenlijk gewoon allebei mens bent, met vergelijkbare idealen, wensen en waarden. Ik spreek uit ervaring, en ben er blij mee, het is een waardevol inzicht wat ik ook jou en ieder ander (van waar ook ter wereld, van welke religie enz) gun om te verkrijgen. Daar moet je alleen wel je best voor doen (en 'de ander' ook, en er zijn talloze hun-best-doende-andere n).
KLT gingen je voor, en je kunt het gewoon in je eigen dagelijkse leven, zelfs zonder camera, toepassen.
-
Beste arts arts 21, hele mooie woorden. Dank je!
Ik zou bijna willen antwoorden met een welgemeen ´amen´. Zodra je inzoomt op het microniveau van een samenleving - de ontmoeting tussen één mens en de ander - blijkt dat de generalisaties en clichés die overal rondwaren vaak op drijfzand gebaseerd zijn. En de effecten daarvan zie je óók bij die verwarde lui in Qom uit de Nova-reportage die amper weten waar tegen ze ageren, maar bijna reflexmatig het kwaad in Europa lokaliseren.
Dat is misschien nog wel het meest trieste van onze tijd: door moderne communicatiemethoden en transport zijn we meer dan ooit op de hoogte van elkaar´s wedervaren, maar deze toenemende globale integratie gaat met grote, diepe angsten gepaard voor elkaar. Het wegnemen van die angsten is voor ons werk uiteindelijk een belangrijke drijfveer, althans in zoverre dat we de angsten die ons beheersen (van Wildersstemmers voor moslims én van gelovige moslims in Qom die denken dat wij hun soevereiniteit willen schaden).
-
@karel: De mensen in Iran, van zeer gelovig tot anti-religeius en ultranationalistisch kennen hun geschiedenis en hebben alle redenen om een gezond wantrouwen te koesteren tegen oude imperialist UK en nieuwe imperialist VS, en historisch hebben we ook dezelfde argwaan tegen noorderburen, de Russen, of het nou tsaristsich, communistisch of neo-tsaristisch(Poetin istisch?) is.
Als er anti-imperialistische gevoelens en tendensen te bespeuren zijn in Iran , dan hebben ze daar alle redenen voor, gezien de lange bemoeizucht van imperialistische machten.... sinds het Romeijnse rijk hebben we Perzen ermee te makn gehad.
Maar tegelijk hebben de Iraniers altijd bewondering gekoesterd voor het verlichte Europa, het is een grote mispercetie om Iran in de anti westerse hoek in te delen, de verlichting en vrijheidsethos is hoog ontwikkeld in de Iraanse mindset. En hier in NL moet men zich niet de hele tijd als het middelpunt van de wereld zien of steeds de termen Westen en Europa als monolitishe begrippen hanteren als het ze uitkomt. Wilders en NL zijn totaal irrelevant en non-issues voor de Iranier, van de man in de straat tot de hoogste machthebbers. Als hele hordes NL journalisten daarheen gaan om er toch ongenuanceerde uitspraken uit te lokken zoals met NOVA-rapportage (ik zal je apart mailen wat er aan dat NOVA-episode in Ghom schort), dan is dat net zo goed riooljouranlistiek als dat van Geenstijl........ moedwillig olie op het vuur willen gooien, terwijl er geen vuur is.
-
@ Pastis: ik vind dat een erg interessante discussie en die Nova-repo wel een goede casus. Ben benieuwd naar je argumenten.
Wat betreft de mening die je ventileert over de terechte argwaan, cq. het gezonde wantrouwen van veel Iraniers: dat is inderdaad een onderbelichte component in berichtgeving over het Midden-Oosten. Omdat we zelf nogal post-historisch denken, vermoeden we dat ze dat elders in de wereld ook doen. Terwijl je soms echt perplex kunt staan van de diepe en oude sentimenten welke Iraniers kenmerken. Wie ooit Herodotos gelezen heeft, ziet al hoe oud de twisten waar we het hier over hebben zijn.
-
@karel: nou, Iraniers zijn zich zeer bewust van de historie maar ook post-historisch hoor.....de constitutionele revolutie van 1905 werd door de Engelse interventie op een dwaalspoor gezet, de CIA-coupe tegen Mossadegh en Iraanse democratie is maar 55 jaar oud........... da's allemaal zeer recent dus.
-
Dat mag allemaal zeer recent zijn: het is wél geschiedenis. De WO-2 is ook pas kort geleden, maar speelt in het collectief bewustzijn van de Duitsers nog een prominente rol.
Maar je hebt gelijk: het is niet alleen de oude Glorietijd, maar ook de recente bemoeienissen van het Westen die bij Iraniers en andere Midden-Oosterlingen kwaad bloed gezet hebben.
Kom later dit Paasweekend nog terug op je mail. Thanks.
-
Nog een ding: net zo min als Europa een monilitisch homogeen geheel is, is MO een monolitish homogeen geheel... uiteraard zijn gemeenschappelijke kenmerken, maar pas op voor generalisaties :-) Fijne pasen.
-
Nogmaals een Westerling zal Nooit een moslim begrijpen, ook niet een journalist.
-
Kwestie van "geenen" he ome cor?? Wat stel je voor, een endlosung a la Hitler??
-
Ga een poosje in een moslimland wonen, leef met de mensen en sta voor ze open. Je mag er dan wel niet mee eens zijn, je leert ze wel begrijpen, is mijn ervaring.
-
Iran is een interessant land. Ik ben er geweest, heb er met mensen gesproken in de vrijheid van de beslotenheid.
Wat ze missen in het Westen is erkenning van hun waarde, van hun eer.
Het onderliggende probleem dat hier besproken wordt is niet Iran, maar de journalistiek. Ik denk dat JL wel gelijk heeft, maar voorbij gaat aan de gemiddelde intelligentie van de journalist. Ik lees maar weinig stukken die getuigen van aanwezigheid daarvan. De meeste journalisten begrijpen de ingewikkelde structuren gewoon niet ook al laat je het ze zien. Dan krijg je toch een verhaal in de krant van een platheid die ik niet wil lezen.
Helaas is dit een universeel en blijvend fenomeen. Als lezer heb je dan de keuze in welke mate je geïnformeerd wilt worden. Hoe veel berichten uit hoeveel bronnen heb ik nodig om het werkelijke verhaal te vormen? Hoeveel tijd wil ik steken in Iran? En hoeveel tijd in al die andere verhalen die ook interessant zijn. Interesseert het mij dan of een journalist een hemelbestormer, een subjectivist, een pragmatist of een tournalist is? Als ik meerdere verhalen lees kom ik ze allemaal tegen. Een luie journalist is makkelijk te herkennen, een onderzoeksjournalist ook. Het is even opletten wie betere informatie geeft, afhankelijk van de manier waarop er met materiaal wordt omgegaan. Ik heb genoeg materiaal gezien van onderzoeksjournalisten die de plank volledig missloegen.
-
Het ligt niet zo zeer alleen aan die Macedoniërs, maar de Perzen vielen ook Griekenland aan.Het ligt niet alleen aan christendom en islam, al voor onze jaartelling vochten de Romeinse Scipio’s en de Carthagers hun Punische Oorlogen uit. (…) Een scholier uit Marokko zei een keer tegen mij: “Maar “wij” zijn begonnen met de invasie van Spanje.” Ik antwoordde: “Maar daarvoor was er al een invasie van Romeinen en Vandalen (deze laatsten oorspronkelijk uit Noord-Europa) in Noord-Afrika.” En dit zijn slechts een paar voorbeelden van de veroveringsdrang en de imperialistische drang die tendentieus en tijdloos lijken te zijn. (…) Gerrit Komrij schreef een keer in een column: “Legers brengen nergens cultuur, door de eeuwen heen hebben ze alleen maar cultuur verwoest.” En zo is het nog. De Nederlanders verwoesten in Afghanistan meer, dan ze opbouwen. Maar Verhagen hoor je nooit over de 12.000 oorlogsslachtoffers van de afgelopen twee jaar. En de pers vrijwel ook niet, behalve zo nu en dan. (…) Het is ook zoals Karel zegt in zijn commentaar dat de twisten ouder zijn dan de weg naar Rome, ook binnen de pers en media. (…) Ondertussen benadrukt Cor een aantal keer dat “een westerling nooit een moslim zal begrijpen”. Maar er zijn toch ook zo veel westerlingen moslim geworden, en moslims verwesterd, en de tradities en het geloof zijn te observeren en te bestuderen. (…) Nu verder de journalistiek. Een journalist vertelde mij onlangs dat men schrijft of uitzendt wat de mensen willen lezen. Zo zal een Afghaanse journalist in Afghanistan over de honderden burgerdoden schrijven die er door de NAVO en Nederland worden gemaakt. De meeste Nederlandse journalisten zetten de krant vol met de Nederlanders die er sneuvelen, maar die wel zelf kunnen kiezen daarheen te gaan, of in het leger te gaan, of niet. (…) Een serie over Iran is dus erg gewaagd. Hoe er weer een Nederlander een teennagel verliest in Uruzgan, slaat veel beter aan. En dat bedoelt Joris Luyendijk volgens mij met “mainstream”. (…) In Iran werd eind 19e eeuw tabak door de religieuze leiders verboden, om zo de belastinginkomsten van de Britse koloniale macht te ondermijnen. En hoog tijd wordt het dat de invasie van de Europeanen in Amerika en het uitroeien van de Indianen nu in de media ook eens bestempeld gaat worden als een “genocide”. (…) En nu zitten die Europeanen, die zich nu Amerikanen noemen, gesteund door “andere” Europeanen uit Canada en Australië en het andere Europa in Irak en Afghanistan en maken daar duizenden burgerslachtoffers, en dat allemaal omdat kapers in de VS een pilotenopleiding konden doen om een paar flats in New York op te blazen. Ook niet echt leuk voor die mensen dus. (…) En boven het hoofd van de Iraniërs hangt het zwaard van Damocles, de nukken van Bush en Cheney, of ze er nog maar een oorlog tegenaan zullen gooien en van andere landen verwachten dat ze die uit gaan vechten. (…) Robert Fisk schreef vorige week een aardig stukje in The Independent: het komt er dus op neer dat het geen “War on Terror”, maar “Terror against Islam” is. (…) We hebben Hollywood. Films die uit Bombay komen is Bollywood, nu nog Kollywood (uit Kabul) en Tollywood (uit Teheran) en het westen heeft zijn zin?
---het artikel van Fisk is: Robert Fisk: “The only lesson we ever learn is that we never learn”.--- En hier nog op aansluitend: Een balkenende die in de Kamer op mag roepen tot het tonen van een “VOC-mentaliteit” dient natuurlijk aan zijn haren voor het gerecht gesleept te worden. Wanneer een Duitse politicus iets dergelijks zou zeggen over de meest zwarte bladzijde uit de Duitse geschiedenis, dan komt hij voor de rechter.
-
@oscar: "De meeste journalisten begrijpen de ingewikkelde structuren gewoon niet ook al laat je het ze zien. Dan krijg je toch een verhaal in de krant van een platheid die ik niet wil lezen." Amen :-)
-
Dit citaat staat bijvoorbeeld op het blog:
"Dat wordt bevestigd door Kevin Marsh. Hij is de directeur van de BBC school of journalism, een interne opleiding voor BBC-journalisten. ‘In wezen moet een journalist doen wat hij altijd al deed – hij moet uit de herrie en de chaos betrouwbare en relevante signalen selecteren. Een doorsnee blog is zo bekeken niet meer dan een café op de hoek. Journalistieke principes blijven nodig om te vertellen wat er écht aan de hand is. Op die manier blijf je de ‘trusted guy’ in plaats van zo maar een stem tussen andere stemmen.’"
--- Verbazing: ik volg de website van de BBC, en de BBC bleef vanaf de zomer tot kort terug schrijven "dat er in de oorlog in Afghanistan dit jaar al 3.000 doden zijn gevallen."
De cijfers van Associated Press, AFP, de VN, hadden het al lang over 4.800, 5.300, 6.100, 6.500.
Onderzoeksschool BBC? Betrouwbaar BBC? Nou ja, kan gebeuren?
Ik heb de BBC daarover een brief geschreven, maar toch veranderden ze het niet.
Nu sinds een week of twee, schrijven ze: De VN maakten onlangs bekend dat er vorig jaar in Afghanistan 8.000 mensen om zijn gekomen door de oorlog, waarvan 20 procent burgers.
De gouverneur van Uruzgan maakte het wel heel bont, door in een interview met de Volkskrant te zeggen: "De afgelopen drie maanden zijn er in mijn provincie geen burgerslachtoffers gevallen door bombardementen".
Terwijl die man nota bene twee weken daarvoor door Defensie zelf in een persbericht wordt aangehaald als bron voor "bij de Operatie Spin Ghar zijn volgens stamleiders een aanvaardbaar aantal burgerslachtoffers gevallen."
Eind januari stond er een artikel in Time, daarin werd ook de commandant van het PRT aangehaald, die, en nu wordt het helemaal fraai, zijn hele betoog baseert waarom de Nederlanders het zo goed doen wat burgerslachtoffers betreft, op zijn bewering ......... inderdaad: "Dat er bij Spin Ghar geen burgerslachtoffers zijn gevallen bij het zoeken naarwapenopslagplaatse n."
Ah ha, "niet bij bombardementen", niet bij de "zoektocht naar wapenopslagplaatsen".
Daar zit een opvallende logica in van de taal, en de buitentalige realiteit. Hoe zijn ze dan gevallen, als ze toch zijn gevallen?
Hoe kan dit? Zie bijvoorbeeld "Mission Difficult” in Time, interview met Hamdam in Volkskrant, en het periodiek overzicht van Defensie van 15 november 2007.
Het zou goed zijn, wanneer Verhagen, of Van Middelkoop, of Berlijn voortaan in reportages het stigma krijgen: "Zij zijn geen onafhankelijke bronnen."
Dan is Argos ook af van de vraag, waar die militairen nu precies hebben geopereerd.
Artikel 100 betekent trouwens, dat er een noodzaak kan bestaan om in het belang van de staatsveiligheid of de veiligheid van de bondgenoten dingen geheim te houden.
Burgerslachtoffers zijn geheim? Maar ik dwaal iets af, het gaat niet over Iran.
Maar nergens heb ik gelezen dat het onwaar is, wat Hamdam zei in de Volkskrant. Nergens heb ik gelezen, dat het onwaar is wat Rietdijk zei in Time.
Een vrouw erd geïnterviewd door een krant uir Philadelphia, ze had duidelijk gezien dat het vliegtuig in de lucht bij Shanksville werd getroffen door een explosief.
Het eindigde met: “Wat gelooft u nu: Wat u heeft gezien, of de Let’s Roll lezing.” Ze antwoordde, wat denk u, ik ben een patriot.” Later bleek uit ondrzoek dat de passagiers nooit de cockpit binnen zijn gekomen. Heel triest natuurlijk, die mensen die daar omkwamen, dat wel.
-
' in een wereld van domme is een achterlijke koning..... na in zeker 10 oorlogen gemanipuleerd te zijn hebben wij met zijn allen nog niets geleerd en kwetteren de zelfde onzin als in de 30 er jaren, alleen met dit verschil de mensen werden door de kerken dom gehouden. tegenwoordig ligt dat anders met het medium tv en de vele vlieg reizen.
gaat er nooit eens een lampje branden dat met het zaaien van tweedracht onder de wereld bevolking miljarden aan oorlogen worden geoogst.
