Het recht op Fitna

Toen ik vanavond premier Balkenende in steenkolen-Engels het volk zag toespreken, moest ik even denken aan vanochtend. Tijdens een bijeenkomst op het Mediapark stelt de kijkcijfergoeroe van de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek dat Jan Peter Balkenende in beeld, gegarandeerd goed is voor het verlies van ettelijke honderdduizenden kijkers. Maar ik besluit Balkenende het voordeel van de twijfel én één kijker extra te gunnen. Wat een dramatiek, gepassioneerdheid en bevlogenheid... Althans, op de ene helft van onze prachtige breedbeeldschermen waarop je middels split-screen, twee zenders tegelijk kunt bekijken. Maar niet op de helft van onze premier.

Balkenende stelt in zijn speech dat we bruggen moeten slaan (hopelijk wat steviger dan de brug over de A6), respect moeten hebben voor ieders diepste overtuiging (wat als het mijn diepste overtuiging is om andersdenkenden een kopje kleiner te maken?), en dat we moeten samenwerken aan het oplossen van problemen (misschien is het een idee om het probleem van wanstaltig overheidsoptreden richting klokkenluiders als Fred Spijkers op te lossen). Maar echt indrukwekkend vind ik het optreden niet. De politieke partijen noemen de film Fitna ‘villein’, ‘een prikkelende inzet voor het debat’, ‘niets nieuws’ of ‘een gemiste kans’. Het is ook nooit goed!

Het grootste probleem waar Wilders mee te maken zal krijgen, lijkt tot nu toe de Auteurswet te zijn. Want rapper Salah Edin, wiens foto sprekend lijkt op Mohammed B, is boos op Wilders. In Fitna komt namelijk de foto van Salah voorbij in plaats van die van Mohammed B. Salah vindt dat zijn ‘portretrecht’ is geschonden en deze rapper kan moeiteloos een schadeclaim indienen. En de volgende claim ligt al op de loer. De Deense cartoonist Kurt Westergaard is namelijk ook niet blij met Fitna. Geert heeft zomaar zijn cartoon van de ‘man met bom in tulband’ gebruikt, zonder zijn toestemming. Hoppa, weer een overtreding van de Auteurswet. En hoe zit het met de rechten op de muziek, het andere gebruikte beeldmateriaal? Hoe zit het met de animaties? De teksten in beeld? Volgt er straks een factuur van de Taliban voor de gebruikte videobeelden? Kan Al Qaida een gepeperde rekening indienen waardoor auteursrechtenorganisaties als Buma/Stemra, Stichting Bladmuziek, Stichting SEKAM VIDEO, Stichting Beeldrecht, Stichting Burafo, Stichting Foto Anoniem, Stichting Leenrecht, Stichting LIRA, Stichting Nieuwswaarde, Stichting Reprorecht en Stichting De Thuiskopie straks bij Geert op de stoep staan? Wordt Wilders niet gestopt door een islamitische extremist maar door de Stichting Bladmuziek?

Voorlopig vallen de reacties mee (of moet ik zeggen 'tegen'), lijken de meeste moslims zich terecht niet aangesproken te voelen en zullen over enkele maanden de meeste mensen bij de naam Fitna denken aan een gerecht, een voetballer of een nieuw fitnessprogramma.

Update: Ook programmamaker Rob Muntz heeft zich inmiddels beklaagd over het zonder zijn toestemming gebruiken van audio-fragmenten. Verder zoekt persbureau Reuters uit hoe het staat met het gebruik van haar beelden voor politieke films. Rapper Edin eist inmiddels dat Wilders de Fitna-film verwijderd. En internethost LiveLeak, de host waar Fitna voor het eerst te zien was, heeft Fitna vanavond verwijderd na ernstige bedreigingen richting haar medewerkers.